Czy można podzielić majątek wspólny małżonków przed rozwodem?
Wspólność majątkowa małżeńska – podstawowe zasady
Jednym ze skutków zawarcia związku małżeńskiego jest powstanie z mocy prawa ustawowej wspólności majątkowej, obejmującej majątek wspólny małżonków. Co do zasady wspólność ta trwa przez cały okres trwania małżeństwa, a więc najczęściej do momentu rozwodu albo śmierci jednego z małżonków.
Podział majątku wspólnego przed rozwodem – czy to możliwe?
Wbrew powszechnemu przekonaniu podział majątku wspólnego małżonków przed rozwodem jest dopuszczalny. Warunkiem jego przeprowadzenia jest jednak wcześniejsze ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami.
Jak ustanowić rozdzielność majątkową?
Rozdzielność majątkowa może zostać ustanowiona na dwa sposoby. Najprostszym i najszybszym rozwiązaniem jest zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej (intercyzy) w formie aktu notarialnego. To rozwiązanie pozwala zaoszczędzić czas, koszty oraz ograniczyć stres związany z postępowaniem sądowym.
Jeżeli jednak małżonkowie nie są w stanie dojść do porozumienia, możliwe jest również ustanowienie rozdzielności majątkowej na drodze sądowej.
Podział majątku wspólnego – umowa czy sąd?
Ustanowienie rozdzielności majątkowej otwiera drogę do podziału majątku wspólnego małżonków. Podobnie jak w przypadku samej rozdzielności, również podział majątku może nastąpić:
-
w drodze umowy (najczęściej przed notariuszem), albo
-
w ramach postępowania sądowego.
W przypadku małżonków pozostających nadal w związku małżeńskim umowny podział majątku jest zazwyczaj rozwiązaniem bardziej efektywnym, jednak wymaga zgodnej współpracy obu stron. Gdy konflikt uniemożliwia porozumienie, jedynym wyjściem pozostaje postępowanie sądowe.
Postępowanie sądowe o podział majątku – o czym warto pamiętać?
Należy mieć na uwadze, że sprawy sądowe o podział majątku wspólnego mogą trwać bardzo długo, generują znaczne koszty i wiążą się z niepewnością co do ostatecznego rozstrzygnięcia. Z tego względu każdorazowo warto rozważyć możliwość polubownego rozwiązania sporu.
Podział majątku a rozwód – podsumowanie
Rozwód nie jest konieczny do dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. Co istotne, podzielenie majątku przed rozwodem nie wpływa negatywnie na ważność ani trwałość małżeństwa i może stanowić racjonalne rozwiązanie w sytuacjach wymagających uporządkowania spraw majątkowych.
Podstawa prawna: art. 31, art. 35, art. 46, art. 47, art. 51 oraz art. 52 Ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 z późn. zm.).
Stan prawny na dzień 27 stycznia 2026 roku.
Powyższa informacja nie ma charakteru porady prawnej i nie wyczerpuje w całości omawianego zagadnienia. Każdy przypadek ze względu na swoją specyfikę wymaga indywidualnej analizy.
adw. Karol Chmieliński
